Wykładziny elektrostatyczne ESD Tarkett

Wykładziny elektrostatyczne Tarkett to specjalistyczne wykładziny winylowe przeznaczone do pomieszczeń, w których nawet niewielkie wyładowanie elektrostatyczne może spowodować uszkodzenie sprzętu elektronicznego, zakłócić pracę aparatury lub stanowić zagrożenie dla procesów technologicznych. Ich zadaniem jest bezpieczne odprowadzanie ładunków elektrostatycznych do uziemienia, dzięki czemu chronią zarówno urządzenia, jak i osoby przebywające w pomieszczeniu.

W ofercie Kolorex wykonujemy kompleksowe dostawy oraz profesjonalny montaż wykładzin ESD firmy Tarkett, przeznaczonych do najbardziej wymagających inwestycji.

Czym różni się wykładzina SD od SC i którą wybrać?

Wykładzina rozpraszająca SD (Static Dissipative) odprowadza ładunek wolniej i stosuje się ją w serwerowniach, laboratoriach i strefach EPA. Wykładzina przewodząca SC (Static Conductive) ma niższą rezystancję i szybciej odprowadza ładunek, dlatego przeznaczona jest do sal operacyjnych i pomieszczeń z gazami medycznymi. O wyborze decyduje wartość rezystancji wymagana w projekcie, nie preferencja wykonawcy

Wykładzina rozpraszająca SD i przewodząca SC – porównanie
Kryterium	Rozpraszająca (SD)	Przewodząca (SC)
Kolekcja Tarkett	iQ Granit SD	iQ Toro SC
Norma pomiaru	EN 1081, IEC 61340-4-1	EN 1081, IEC 61340-4-1
Typowe pomieszczenia	serwerownie, Data Center, laboratoria, strefy EPA, montaż elektroniki	sale operacyjne, bloki zabiegowe, OIOM, pomieszczenia z gazami medycznymi
Chroni przed	uszkodzeniem podzespołów elektronicznych, zakłóceniami aparatury	zapłonem mieszanin gazowych, wyładowaniem na pacjenta i aparaturę
Klej	przewodzący, wymagany	przewodzący, wymagany

Wartości rezystancji obowiązujące dla konkretnego indeksu podaje karta techniczna producenta. Wymaganą klasę określa projekt branżowy lub specyfikacja techniczna inwestycji.

Zasada doboru w jednym zdaniu: jeśli chroniony jest sprzęt, wystarczy wykładzina rozpraszająca SD; jeśli chroniony jest człowiek lub istnieje ryzyko zapłonu, projekt wymaga wykładziny przewodzącej SC.

Czy wykładzina antystatyczna to to samo co ESD?

Wykładzina antystatyczna i wykładzina ESD to dwa różne wyroby o różnych parametrach. Wykładzina antystatyczna jedynie ogranicza powstawanie ładunku przy chodzeniu i nie ma połączenia z uziemieniem – ocenia się ją według EN 1815, badaniem napięcia ciała. Wykładzina ESD odprowadza ładunek do instalacji uziemiającej i ocenia się ją według EN 1081 oraz IEC 61340, pomiarem rezystancji.

Rozróżnienie ma bezpośrednie konsekwencje przetargowe. Jeżeli w specyfikacji pojawia się wyłącznie słowo „antystatyczna”, dopytaj o wymaganą normę przed złożeniem oferty. Wykładzina antystatyczna według EN 1815 jest tańsza i nie wymaga siatki miedzianej ani kleju przewodzącego, ale nie spełni wymagań strefy EPA ani sali operacyjnej. Odwrotna pomyłka – wycena wykładziny ESD tam, gdzie wystarczy antystatyczna – podnosi koszt systemu o kilkadziesiąt procent bez uzasadnienia technicznego.

Nazwy, pod którymi ta sama kategoria występuje w zapytaniach i specyfikacjach:

Oznaczające ten sam wyrób: wykładzina ESD, wykładzina przewodząca, wykładzina rozpraszająca ładunki elektrostatyczne, podłoga ESD, podłoga elektroprzewodząca, wykładzina do pomieszczeń EPA.
Określające przeznaczenie, nie parametr: wykładzina do serwerowni, wykładzina do sal operacyjnych, wykładzina do clean room, wykładzina do laboratoriów. Każda z tych nazw może oznaczać zarówno wariant SD, jak i SC – o wyborze decyduje wymagana rezystancja, nie typ pomieszczenia w nazwie.
Nieprecyzyjne: wykładzina antystatyczna (może oznaczać wyrób wg EN 1815, bez właściwości ESD), wykładzina techniczna PCV, wykładzina specjalistyczna PVC.

Jakie parametry techniczne mają wykładziny ESD Tarkett?

Wykładziny elektrostatyczne Tarkett iQ Granit SD i iQ Toro SC mają grubość 2,0 mm i budowę homogeniczną – właściwości przewodzące są jednakowe na całej grubości materiału i nie zanikają po przetarciu powierzchni. Klasa użytkowa 34/43 według ISO 10874 obejmuje obiekty o bardzo dużym natężeniu ruchu i zastosowania przemysłowe. Powierzchnia zabezpieczona jest fabrycznie wykończeniem iQ PUR.

Parametry techniczne wykładzin elektrostatycznych Tarkett
Parametr	Wartość	Norma
Typ wyrobu	homogeniczna wykładzina winylowa	ISO 10581
Właściwości elektrostatyczne	wariant SD lub SC, zależnie od kolekcji	EN/IEC 61340
Grubość całkowita	2,0 mm	EN ISO 24346
Klasa użytkowa	34 / 43	ISO 10874
Zabezpieczenie powierzchni	iQ PUR, bez woskowania	—
Odporność chemiczna	odporna na środki dezynfekujące i intensywne czyszczenie	EN ISO 26987
Wymiary rolki	2 m × 23 mb = ok. 46 m²	—
Emisja VOC	bardzo niska	ISO 16000-6
Oznakowanie CE	tak	EN 14041
Deklaracja środowiskowa	EPD w wybranych kolekcjach	EN 15804

Budowa homogeniczna ma w tej kategorii znaczenie inne niż w zwykłej wykładzinie obiektowej. Cząstki węgla rozprowadzone są w całej masie winylu, więc przetarcie powierzchni nie obniża właściwości elektrostatycznych – podłoga zachowuje parametr ESD do końca eksploatacji. W wykładzinie o budowie warstwowej starcie warstwy przewodzącej oznaczałoby utratę funkcji ochronnej przy zachowaniu wyglądu.

Do jakich pomieszczeń stosuje się wykładzinę ESD?

Wykładzinę elektrostatyczną stosuje się wszędzie tam, gdzie wyładowanie może uszkodzić aparaturę, zakłócić proces technologiczny lub zagrozić bezpieczeństwu osób. Wariant przewodzący SC przeznaczony jest do pomieszczeń medycznych z aparaturą podtrzymującą życie, wariant rozpraszający SD do stref przetwarzania danych i produkcji elektroniki. Zakres zastosowań wykracza daleko poza sale operacyjne, z którymi kategoria jest kojarzona najczęściej.

Ochrona zdrowia (zwykle SC): sale operacyjne, bloki zabiegowe, oddziały intensywnej terapii, pracownie RTG, laboratoria diagnostyczne, laboratoria farmaceutyczne, clean roomy
Przetwarzanie danych (zwykle SD): serwerownie, centra przetwarzania danych, pomieszczenia UPS, bankowe centra danych, pomieszczenia telekomunikacyjne, sterownie przemysłowe
Produkcja i badania (zwykle SD): zakłady elektroniczne, fabryki półprzewodników, produkcja urządzeń elektronicznych, zakłady automotive, lotnictwo, przemysł kosmiczny, studia kontroli jakości
Nauka i R&D (zwykle SD): centra badawczo-rozwojowe, laboratoria uczelni technicznych

W obiektach objętych programem kontroli ESD według IEC 61340-5-1 podłoga jest jednym z elementów strefy EPA (Electrostatic Protected Area) i musi współpracować z obuwiem ESD oraz odzieżą roboczą. Sama wykładzina bez pozostałych elementów systemu nie zapewnia zgodności strefy z normą.

Jak przebiega montaż wykładzin ESD?

Prawidłowy montaż ma kluczowe znaczenie dla zachowania parametrów elektrostatycznych. Sama wykładzina nie zapewni ochrony, jeśli nie zostanie wykonany zgodnie z wytycznymi producenta.

Proces montażu obejmuje:

przygotowanie równego i suchego podłoża,
wykonanie pomiarów wilgotności,
montaż taśm miedzianych tworzących układ odprowadzający ładunki,
podłączenie taśm do instalacji uziemiającej budynku,
klejenie wykładziny przy użyciu kleju przewodzącego (elektroprzewodzącego), a nie standardowego kleju,
docięcie i dopasowanie arkuszy,
zgrzewanie spoin sznurem spawalniczym,
wykonanie pomiarów rezystancji i sprawdzenie skuteczności działania systemu ESD.

Jakie kolory i wzory wykładzin ESD są dostępne?

Wykładziny elektrostatyczne Tarkett dostępne są w kilkunastu wersjach kolorystycznych z dekorem inspirowanym naturalnym granulatem kamiennym. Paleta obejmuje jasny szary, grafit, antracyt, niebieski, błękit, zielony, beżowy, piaskowy, srebrny oraz odcienie medycznej bieli. Wzór drobnoziarnisty maskuje ślady użytkowania skuteczniej niż powierzchnia jednolita.

Współczesna wykładzina ESD nie różni się wizualnie od zwykłej wykładziny obiektowej, co ma znaczenie przy salach operacyjnych i strefach recepcyjnych centrów danych, gdzie podłoga techniczna sąsiaduje z powierzchnią ogólnodostępną. Kolor można dobrać do identyfikacji wizualnej obiektu lub wykorzystać do oznaczenia granicy strefy EPA.

Dlaczego warto zamówić system podłogi ESD w Kolorex?

Kolorex dostarcza i montuje wykładziny elektrostatyczne Tarkett jako kompletny system: wykładzina, siatka miedziana, klej przewodzący, zgrzewanie spoin i pomiar rezystancji. Za wynik odpowiada jeden wykonawca, więc przy niezgodności pomiaru nie ma sporu o to, czy zawinił materiał, czy montaż. Doradca prowadzi inwestycję od doboru wariantu SD lub SC po protokół odbiorowy.

—
Najczęściej zadawane pytania

Czy wykładzinę ESD można położyć bez taśmy miedzianej?
Wykładziny ESD nie układa się bez siatki taśm miedzianych połączonej z instalacją uziemiającą. Bez drogi odpływu ładunku materiał nie pełni funkcji ochronnej, a pomiar rezystancji wypadnie negatywnie mimo poprawnych parametrów samej wykładziny. Taśma miedziana i klej przewodzący są elementami obwodu, nie dodatkiem montażowym.

Czym czyścić podłogę ESD?
Podłogę ESD czyści się środkami o odczynie obojętnym, maszyną jednotarczową lub szorowarką. Powierzchni z wykończeniem iQ PUR nie wolno pokrywać woskiem, polimerem ani preparatem nabłyszczającym – powłoka izolacyjna na powierzchni unieważnia właściwości elektrostatyczne i wynik pomiaru. Zapis o zakazie polimeryzacji warto umieścić w instrukcji przekazywanej serwisowi sprzątającemu.

Czy właściwości ESD słabną z czasem?
Wykładziny elektrostatyczne Tarkett mają budowę homogeniczną, więc cząstki przewodzące występują w całej grubości materiału i przetarcie powierzchni nie obniża parametru. Skuteczność systemu spada natomiast wskutek uszkodzenia połączenia z uziemieniem lub nałożenia powłoki nabłyszczającej.

Kiedy można wykonać pomiar rezystancji po montażu?
Pomiar rezystancji wykonuje się po pełnym związaniu kleju przewodzącego. Wcześniejszy pomiar daje wynik zaniżony lub niestabilny, ponieważ klej nie osiągnął docelowej przewodności. Termin pomiaru trzeba uwzględnić w harmonogramie odbioru – pomieszczenie nie zostanie odebrane w dniu zakończenia montażu.